A/L ICT Quiz - දත්ත සන්නිවේදනය සහ පරිගණක ජාල (Unit 06)
අ.පො.ස. උසස් පෙළ විභාගයේ II පත්රයට නිතරම ලැබෙන සම්පූර්ණ රචනා/ව්යුහගත ගැටළුවක් සහ එහි සවිස්තරාත්මක විවරණය මෙහි දැක්වේ.
ප්රශ්න පසුබිම (Scenario):
"TechLanka" ආයතනය ඔවුන්ගේ පරිගණක ජාලය අලුතින් ගොඩනැගීම සඳහා 192.168.50.0 / 24 යන C පන්තියේ (Class C) IP ලිපින පරාසය ලබාගෙන ඇත. ඔවුන්ට ප්රධාන දෙපාර්තමේන්තු 3ක් (Admin, Sales සහ IT) සඳහා මෙම ජාලය සමාන උප ජාල (Subnets) වලට බෙදීමට අවශ්ය වී ඇත. පහත ප්රශ්න වලට පිළිතුරු සපයන්න.
(A) උප ජාලකරණය (Subnetting)
1. ආයතනයට අවශ්ය අවම උප ජාල ගණන සෑදීම සඳහා නව Subnet Mask එක සහ CIDR අගය ගණනය කරන්න.
2. පළමු උප ජාල 3 සඳහා Network Address, භාවිත කළ හැකි ලිපින පරාසය (Usable IP Range) සහ Broadcast Address ඇතුළත් වගුවක් නිර්මාණය කරන්න.
2. පළමු උප ජාල 3 සඳහා Network Address, භාවිත කළ හැකි ලිපින පරාසය (Usable IP Range) සහ Broadcast Address ඇතුළත් වගුවක් නිර්මාණය කරන්න.
පිළිතුර සහ විවරණය:
1. නව Subnet Mask එක සහ CIDR අගය සෙවීම:
- දෙපාර්තමේන්තු 3ක් ඇති බැවින් අවම වශයෙන් උප ජාල 3ක් අවශ්ය වේ. 2n සූත්රයට අනුව, Host bits වලින් bits 2ක් ණයට ගත් විට උප ජාල 4ක් (22 = 4) සෑදිය හැක. (උප ජාල 3ක් සෑදිය නොහැක, එය 2 හි බලයක් විය යුතුය).
- නව Network bits ගණනය: කලින් තිබූ 24 + නව bits 2 = 26. එබැවින් නව CIDR අගය /26 වේ.
- නව Subnet Mask එක ද්විමය ආකාරයෙන්: 11111111.11111111.11111111.11000000
- දශම ආකාරයෙන්: 255.255.255.192
- එක් ජාලයක විශාලත්වය (Block Size): 256 - 192 = 64
2. උප ජාල සඳහා වගුව:
| දෙපාර්තමේන්තුව | Network Address | Usable IP Range | Broadcast Address |
|---|---|---|---|
| Admin (Subnet 1) | 192.168.50.0 | 192.168.50.1 - 192.168.50.62 | 192.168.50.63 |
| Sales (Subnet 2) | 192.168.50.64 | 192.168.50.65 - 192.168.50.126 | 192.168.50.127 |
| IT (Subnet 3) | 192.168.50.128 | 192.168.50.129 - 192.168.50.190 | 192.168.50.191 |
(B) ජාල උපාංග (Network Devices)
එක් එක් දෙපාර්තමේන්තුව තුළ ඇති පරිගණක එකිනෙක සම්බන්ධ කිරීමට සහ, වෙනස් දෙපාර්තමේන්තු (Subnets) අතර දත්ත හුවමාරු කරගැනීමට භාවිතා කළ යුතු වඩාත් සුදුසු ජාල උපාංග මොනවාදැයි නම් කරන්න.
පිළිතුර සහ විවරණය:
- එකම දෙපාර්තමේන්තුවේ (එකම Subnet එකක) පරිගණක සම්බන්ධ කිරීමට:
Switch එකක් භාවිතා කළ යුතුය. Switch එක මඟින් MAC ලිපින භාවිතා කරමින් එකම ජාලයේ ඇති උපාංග අතර දත්ත හුවමාරුව කාර්යක්ෂමව සිදු කරයි (Data Link Layer උපාංගයකි). - වෙනස් දෙපාර්තමේන්තු (විවිධ Subnets) එකිනෙක සම්බන්ධ කිරීමට:
Router එකක් භාවිතා කළ යුතුය. වෙනස් ජාල හෝ උප ජාල දෙකක් එකිනෙක සම්බන්ධ කිරීමට සහ අන්තර්ජාලයට සම්බන්ධ වීමට IP ලිපින භාවිතා කරමින් දත්ත පැකට්ටු මාර්ගගත කිරීම (Routing) සිදු කරන්නේ රවුටරය මඟිනි (Network Layer උපාංගයකි).
(C) ජාල ප්රොටෝකෝල (Protocols)
IT දෙපාර්තමේන්තුව විසින් ආයතනයේ රැස්වීමක් "සජීවීව වීඩියෝ විකාශනය" (Live Video Streaming) කිරීමට සැලසුම් කර ඇත. ප්රවාහන ස්තරයේ (Transport Layer) ක්රියාත්මක වන TCP සහ UDP යන ප්රොටෝකෝල දෙකෙන් මේ සඳහා වඩාත් සුදුසු වන්නේ කුමක්ද? ඔබගේ පිළිතුරට හේතු 2ක් දක්වන්න.
පිළිතුර සහ විවරණය:
සජීවී වීඩියෝ විකාශනයක් සඳහා වඩාත් සුදුසු වන්නේ UDP (User Datagram Protocol) ය.
හේතු:
- වේගය වැඩි වීම: UDP යනු Connectionless ප්රොටෝකෝලයක් බැවින් ග්රාහකයා සූදානම්ද යන්න පරීක්ෂා කිරීමෙන් තොරව අඛණ්ඩව දත්ත යවනු ලබයි. මෙය සජීවී විකාශන සඳහා අත්යවශ්ය වේ.
- දෝෂ නිවැරදි කිරීම් සිදු නොකිරීම (No Error Checking Overhead): TCP වලදී මෙන් යැවූ දත්ත පැකට්ටුවක් මඟහැරුණහොත් එය නැවත යැවීමට (Retransmission) UDP උත්සාහ නොකරයි. වීඩියෝ විකාශනයකදී පැරණි Frame එකක් නැවත යැවීමෙන් ප්රයෝජනයක් නොමැති අතර, එයින් වීඩියෝව සිරවීම (Buffering) පමණක් සිදුවේ. එබැවින් UDP මේ සඳහා වඩාත් කාර්යක්ෂම වේ.