A/L ICT Quiz - පරිගණක මෙහෙයුම් පද්ධති (Operating Systems)
අ.පො.ස. උසස් පෙළ ICT විෂය නිර්දේශයේ 5 වැනි ඒකකය වන 'පරිගණක මෙහෙයුම් පද්ධති' (Operating Systems) යටතේ නිරන්තරයෙන් විභාගයට අසනු ලබන වැදගත් සංකල්ප 3ක් මෙම ලිපියෙන් සාකච්ඡා කෙරේ.
මෙහෙයුම් පද්ධතියක අතථ්ය මතකය (Virtual Memory) යන්නෙන් වඩාත්ම නිවැරදිව අදහස් කරන්නේ කුමක්ද?
පරිගණකයක ප්රධාන මතකය (RAM) ප්රමාණයෙන් කුඩා වූ විට, විශාල වැඩසටහන් ධාවනය කිරීම සඳහා මෙහෙයුම් පද්ධතිය (OS) විසින් දෘඪ තැටියෙන් (Hard Disk) හෝ SSD එකෙන් යම් ඉඩ ප්රමාණයක් RAM එකක් ආකාරයට තාවකාලිකව භාවිතා කරයි. මෙම සංකල්පය අතථ්ය මතකය (Virtual Memory) ලෙස හැඳින්වේ.
මෙහිදී RAM එකේ ඇති දැනට භාවිතා නොවන දත්ත දෘඪ තැටියට මාරු කිරීම (Paging / Swapping) සිදු කෙරේ.
ධාවනය වෙමින් පවතින (Running) ක්රියාවලියක් (Process) 'අවහිර වූ' (Blocked / Waiting) තත්ත්වයට පත් වන්නේ පහත කුමන අවස්ථාවකදී ද?
මෙහෙයුම් පද්ධතියක Process State (ක්රියාවලි තත්ත්ව) 5ක් ඇත:
- New: ක්රියාවලියක් නිර්මාණය වන අවස්ථාව.
- Ready: CPU එක ලැබෙන තුරු බලා සිටින අවස්ථාව. (කාල පංගුව අවසන් වූ විටද Process එකක් Running සිට Ready තත්ත්වයට යයි.)
- Running: CPU එක මඟින් ක්රියාවලිය ධාවනය කරන අවස්ථාව.
- Blocked/Waiting: ක්රියාවලියට ඉදිරියට යාම සඳහා ආදාන/ප්රතිදාන (I/O) උපාංගයකින් ප්රතිචාරයක් (උදා: User Input එකක්) අවශ්ය වූ විට, එය Blocked තත්ත්වයට පත් වී වෙනත් ක්රියාවලියකට CPU එක ලබා දෙයි.
- Terminated: ක්රියාවලිය අවසන් වූ පසු.
මුද්රණ යන්ත්රයක් (Printer) වැනි මන්දගාමී ආන්තික උපාංගයක් (Peripheral device) වෙත පරිගණකයෙන් වේගවත්ව දත්ත යැවීමේදී, එම දත්ත තාවකාලිකව දෘඪ තැටියේ ගබඩා කර තබා ගැනීමේ තාක්ෂණය කුමක්ද?
CPU එක ඉතා වේගවත් වන අතර Printer වැනි උපාංග ඉතා මන්දගාමී වේ. මේ නිසා CPU එකෙන් කෙලින්ම Printer එකට දත්ත යැවුවහොත්, මුද්රණය අවසන් වන තුරු CPU එකට බලා සිටීමට (Idle) සිදුවේ.
මෙය වළක්වා ගැනීමට OS එක මඟින් මුද්රණය කළ යුතු සියලු දත්ත දෘඪ තැටියේ ඇති විශේෂිත ස්ථානයකට යවයි. ඉන්පසු CPU එක වෙනත් වැඩකට යොමු වන අතර, Printer එකට දෘඪ තැටියෙන් සෙමෙන් දත්ත ලබා ගනිමින් මුද්රණය කළ හැක. මෙම ක්රියාවලිය Spooling (Simultaneous Peripheral Operations On-Line) ලෙස හැඳින්වේ.